In de laatste decennia geraakte de literatuurwetenschap steeds meer geïnteresseerd in de vraag hoe we lezen. Ontwikkelingen in cognitieve en culturele studies, hermeneutiek, receptietheorie net zoals digital humanities hebben bijgedragen tot een beter begrip van (theorieën over) lezen en hebben steeds meer de voorheen gescheiden velden van studie bijeengebracht zoals reader-response theory, narratologie, sociologie van het lezen en boekgeschiedenis. Terwijl dit lezen aanvankelijk werd gezien als een cognitief proces en op de inhoud van teksten werd gefocust, hebben cognitieve literatuurstudies en narratologie de focus verlegd naar de mentale processen van lezers om betekenis te geven aan teksten. Recentere benaderingen zijn verder in die richting gegaan door lezen te zien als sociale cognitie en het te bestuderen als een belichaamde handeling. Ten opzichte van de dominante traditie van de ‘close reading’ brachten nieuwe manieren om te lezen, zoals ‘distant reading’ of ‘hyper reading’, methodologische vernieuwingen. Zij hebben op hun beurt een rol gespeeld in de huidige opkomst van de interesse in de toekomst van het lezen in de aandachtseconomie.
Het symposium verzamelt bijdragen die ofwel gaan over lezen als cognitief proces, fysieke activiteit, sociaal gedrag of institutionele praktijk ofwel die aspecten mengen door hun interactie te bekijken. De plenaire sessie in de voormiddag gaat in op de banden tussen universitair onderwijs en literatuuronderzoek. Vier experten met een verschillende achtergrond reageren op een stellingname van Benjamin Biebuyck over literatuuronderwijs die vorig jaar in de nieuwe rubriek ‘Platform Literatuur en Samenleving’ van het Cahier voor Literatuurwetenschap (2019) is gepubliceerd en gaan daarna in het debat met het publiek. Na de lunchpauze krijgen individuele onderzoekers (zowel juniors als seniors) de kans om hun onderzoek voor te stellen aan collega’s en experts met uiteenlopende achtergronden. De dag begint en eindigt met telkens een keynote. Geïnteresseerden die de VAL-onderzoeksdag willen bijwonen, worden verzocht zich vóór maandag 8 november aan te melden. Deelname voor VAL-leden is gratis.
| Datum | 12 november 2021 |
| Locatie | Vrije Universiteit Brussel Pleinlaan 2 1050 Elsene |
| 9:30u | Registratie en ontvangst met koffie (Trappenhal gebouw D.2) |
| 10:00-12:00u | Plenaire Sessie “Lezen in theorie en in de praktijk van het hoger onderwijs”
10:00-11:00 Keynotelezing I: Roy Sommer (U Wuppertal): “Why we talk about reading” 11:00-12:00 Paneldebat met Benjamin Biebuyck (UGent), Geert Vandermeersche (VUB), Ortwin de Graef (KU Leuven), Thomas Ernst (UA), Griet Theeten (UGent) |
| 12:00-13:30u | Lunch |
| 13:30-15:30 | Parallelle sessies |
| Sessie 1: lokaal D2.14 (Chair: Inge Arteel – VUB) | |
| Leander Duthoy (UA): Hoe beïnvloedt de leeftijd van de lezer het begrip van leeftijd in kinderliteratuur? | |
| Liselotte Van der Gucht (UGent): ‘Und mein Herz spür ich immer so komisch’: Neurodiversity in Else Lasker-Schüler’s Mein Herz | |
| Adele Guyton (KU Leuven): Martian Q&As: The Transmission of Astronomical Knowledge in Friedrich Meister and George Griffith’s Popular Fiction | |
| Sessie 2: lokaal D2.15 (Chair: Benjamin Biebuyck – UGent) | |
| Frauke Pauwels (UA): Ook geschikt voor volwassenen: een transmediale analyse van de constructie van leeftijd | |
| Lieve Jooken (UGent): CultuurKIT – kritisch inzicht in teksten via een online leesmodule | |
| Ella Mingazova (KU Leuven): Slow Reading: Literary Criticism in the Age of Speed | |
| Sessie 3: lokaal D2.19 (Chair: Pieter Vermeulen – KU Leuven) | |
| Melina Ghasseminejad (UA): Storyworld possible selves: a method for measuring idiosyncratic responses? | |
| Lore De Greve (UGent): “Five stars – it was amazing”: Towards an Automated Comparative Analysis of Layman and Professional Literary Reviewing | |
| Anthony Manu (VUB): Dwalen door de humor van een spookgedicht: Over het leesproces van humor in May Kendalls “The Conscientious Ghost” (1887) | |
| Sessie 4: lokaal D2.23 (Chair: Bart Eeckhout, UA) | |
| Jorn Hubo (UGent): ‘Van hem diet sullen lesen hier achter ende hoeren sullen’. Romance Reception in the Early 14th-Century Low Countries | |
| Lieke Smits (UA): God als personage in een innerlijk theater: spiritualiteit, fictie en cognitie in de laatmiddeleeuwse Lage Landen | |
| Stefan Clappaert (VUB): ‘Een zeer moeilijk mengsel’: De kunstkritiek van Maurice Gilliams en Hugo Claus | |
| Jonas Vanderschueren (KU Leuven): Reflecting and resisting. Polish performing arts and odmieńczość since 2005 | |
| 15:30-16:00u. | Koffie |
| 16:00-17:00 u. | Keynotelezing II: Karin Kukkonen (U Oslo): “Distracted readers: Narratology and its Neglects” Chair: Hannah Van Hove (VUB) |
| 17:00-18:00u. | Receptie |